Mehter, sadece şaşaalı kıyafetler ve yüksek sesli müzikten ibaret bir topluluk değildir. O, dünya müzik tarihini kökten değiştirmiş, estetiği ve psikolojiyi savaş meydanında birleştirmiş muazzam bir disiplindir. Bugün 23 Nisan gibi milli duyguların ve çocuk neşesinin birleştiği günlerde mehterin tartışmaların odağına yerleşmesi, aslında bu kadim değeri ne kadar az tanıdığımızın bir göstergesidir.Mehterin temel işlevi, sanıldığının aksine sadece gürültü yapmak değildi. O, döneminin en etkili psikolojik harp unsuruydu. Meydanlarda çalan devasa kösler, çıkardığı düşük frekanslı seslerle rakip orduda bir “deprem” etkisi yaratır, karşı tarafın moralini ve düzenini bozardı. Kendi askeri içinse durum tam tersiydi; o ritim, kalp atışlarını düzenler, askerin adımlarını bir metronom gibi birleştirir ve toplu bir cesaret aşılardı. İnsanlarımızın pek bilmediği bir başka gerçek ise mehterin dünya müziğine olan etkisidir. 18. yüzyılda Avrupa’da kasırga gibi esen “Alla Turca” akımı, doğrudan mehterin eseridir. Bugün hayranlıkla dinlediğimiz Mozart’ın “Türk Marşı”ndan Beethoven’ın 9. Senfoni’sine kadar pek çok klasik eserde mehterin ritmi, zilleri ve davulları gizlidir. Mehter, aslında dünyaya ihraç ettiğimiz ilk ve en büyük müzik markasıdır.Ancak ne acıdır ki, bugün bu kadim kültürü sığ bir kutuplaşmanın öznesi haline getirebiliyoruz. Gaziantep gibi milli mücadelenin kalesi olmuş bir şehirde, bayram kutlayan çocukların karşısına çıkan mehter takımına “Saray kültürüne özendiriliyorlar” iddiasıyla sırt dönmek, aslında en büyük darbeyi o çocukların ve onları aylarca bu gösteriye hazırlayan öğretmenlerin emeğine vurmaktır. Bir öğretmenin, çocuklara o zorlu ritimleri öğretmek, disiplini aşılamak ve milli bir ruhu yaşatmak için harcadığı mesai, her türlü siyasi tartışmanın üzerindedir. O sahnede ter döken çocukların ve kürsü başında onlara rehberlik eden öğretmenin emeğine “özenti” diyerek arkasını dönmek, pedagojik bir başarıyı ve kültürel bir köprüyü yok saymaktır. Siyasi görüşler değişebilir, ancak bir öğretmenin emeği ve çocukların bayram neşesi, bizi biz yapan asıl paydadır.O meşhur yürüyüşte mehteran, her iki adımda bir durup sağa ve sola selam verir. Bu; gidilen yere sadece kılıçla değil, barışla, adaletle ve esenlikle girildiğinin sembolik bir göstergesidir. Estetiğin disiplinle, gücün nezaketle harmanlandığı bir duruştur bu. Bugün çocukların sergilediği bu duruşa sırt dönmek yerine, o selamın ne anlama geldiğini onlara öğretmek gerçek aydınlanmanın ta kendisidir.Günümüzde mehterin sığ eleştirilerin öznesi haline gelmesi, bu kadim kültüre yapılan en büyük haksızlıktır. Mehteri sadece bir “nostalji” olarak görmek, onun müzikal ve tarihsel dehasını ıskalamak demektir. Bayramlarda çocuklarımızın önünde duran bu topluluk, yüzyıllar öncesinden gelen bir medeniyetin ses bayrağıdır. Eğer bu sesi doğru anlamazsak sadece kulaklarımız dolar; ama ruhumuz bu büyük mirastan mahrum kalır. Mehterin gür sesi, bize sadece geçmişin ihtişamını değil; o ihtişamın içindeki disiplini, saygıyı ve birleştirici gücü hatırlatmalıdır. Bir öğretmenin özverisine ve bir çocuğun heyecanına ideolojik bir set çekmek yerine, o heyecanın hangi köklere dayandığını anlamak, bu millete ve geleceğimize karşı en büyük sorumluluğumuzdur. Kültür, tartışarak değil; ancak tanıyarak ve doğru temsil ederek yaşatılır.
Son yazılar
- Umudun Yasını Tutmak
- Takvim 23 Haziran’ı gösteriyor.Saat 08.29.Ve dışarıda usul usul yağmur yağıyor.Oysa bize hep haziranın güneşini anlattılar. Sıcak günleri, açık gökyüzünü, planları… Ama hayat, takvimlere göre ilerlemiyor. Bazen tam da güneş beklediğimiz bir sabah, yağmurla uyanıyoruz.Aslında yaşamın kendisi de böyle değil mi?Her şeyi kontrol edebileceğimizi sanıyoruz. Ne zaman mutlu olacağımızı, ne zaman üzüleceğimizi, ne zaman yorulacağımızı hesaplamaya çalışıyoruz. Sonra hayat sessizce gelip bütün planlarımızı değiştiriyor.İşte o anlarda iki seçeneğimiz kalıyor:Ya yağmura kızacağız…Ya da onun ne anlatmak istediğini dinleyeceğiz.Belki de bazı yağmurlar ıslatmak için değil, durdurmak içindir.Belki koşarken fark edemediklerimizi göstermek için.Belki de içimizde uzun zamandır biriken tozu, kırgınlığı ve yorgunluğu sessizce yıkamak için…Hayatta her şey güneşli olmak zorunda değil.İnsan da her gün güçlü olmak zorunda değil.Bazen durmak, pencereyi açıp yağmuru izlemek de iyileşmenin bir parçasıdır.Bugün gökyüzü bize şunu hatırlatıyor:Her yağmur bir felaket değildir.Bazı yağmurlar, yeniden filizlenebilmek için toprağın ihtiyacı olan ilk damladır.Belki de bu sabah yağan yağmur, size de aynı şeyi söylüyordur:Her gecikme bir kayıp değildir. Her duraklama bir son değildir. Bazen en güzel başlangıçlar, beklenmedik bir yağmurla gelir.
- “Mesele Bulaşık Değil, Görünmeyen Yük.”
- Mehter
- BİR NESLİN SAYGI MİRASINDAN, BUGÜNÜN ŞİDDET SARMALINA: NE ARA BU KADAR SAVRULDUK?
